Większy nacisk na profilaktykę zdrowotną dla żołnierzy, konieczność współpracy wojskowego systemu zdrowotnego z cywilnym oraz zabezpieczenia krytycznych leków dla armii – takie wnioski płyną z konferencji „Zdrowie Żołnierza – wyzwanie bezpiecznej przyszłości”.

12 grudnia br. w Klubie Dowództwa Garnizonu Warszawa odbyła się konferencja „Zdrowie żołnierza – wyzwanie bezpiecznej przyszłości”, organizowana wspólnie przez Fundację Kulskich na rzecz relacji polsko-amerykańskich oraz Instytut Rozwoju Spraw Społecznych. Wydarzenie poświęcono zagadnieniom profilaktyki zdrowotnej żołnierzy, współpracy wojskowo-cywilnej w ochronie zdrowia oraz dostępności leków krytycznych, wyrobów medycznych i sprzętu medycznego.

Patronami honorowymi konferencji były Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Obrony Narodowej, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny, Wojskowy Instytut Medyczny, Akademia Sztuki Wojennej oraz Wojskowa Akademia Techniczna.

Konferencję otworzyła Małgorzata Bogusz, prezes zarządu Fundacji Kulskich oraz przewodnicząca Rady Instytutu Rozwoju Spraw Społecznych. Następnie przemówienie honorowe wygłosił Séamus Boland, prezydent Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego.

Mówiąc o zdrowiu żołnierzy, mówimy o bezpieczeństwie europejskiej społeczności, wiarygodności europejskiego sojuszu i sile europejskiej demokracji, ponieważ nasze poczucie bezpieczeństwa uległo zmianie wraz z nastaniem brutalnej inwazji na Ukrainę – powiedział Séamus Boland.

Płk Robert Gregulski, zastępca dyrektora Departamentu Wojskowej Służby Zdrowia w MON, odczytał list wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza.

Kluczem do zwiększenia potencjału obronnego kraju jest ochrona życia żołnierzy i zmniejszenie strat wojsk. Jednym ze sposobów osiągnięcia tego celu jest zwiększenie efektywności medycznej opieki nad żołnierzami. Niezbędne jest zintegrowanie nowoczesnych technologii z tradycyjnymi metodami oraz podniesienie standardów ochrony zdrowia żołnierzy – napisał minister obrony narodowej.

Szef MON podkreślił również znaczenie kondycji fizycznej i psychicznej żołnierzy, zaznaczając, że bez wspólnej troski o ich zdrowie nie uda się zbudować sprawnego systemu opieki zbiorowej i wsparcia dla poszkodowanych.

Profilaktyka zdrowotna i realne problemy systemowe

Pierwszy panel, zatytułowany „Profilaktyka zdrowotna w mundurze: jak zapobiegać chorobom żołnierzy?”, poświęcono zdrowiu kandydatów do służby oraz profilaktyce zdrowotnej żołnierzy zawodowych zarówno w czasie pokoju, jak i zagrożenia konfliktem zbrojnym.

Gen. broni prof. Grzegorz Gielerak, dyrektor Wojskowego Instytutu Medycznego, wskazał, że nie istnieje podział na medycynę wojskową i cywilną, a kluczowe jest wykorzystanie wszystkich dostępnych zasobów ochrony zdrowia.

Przywołał również wyniki badań przeprowadzonych w latach 2007–2016 na grupie 10 tysięcy żołnierzy, które wykazały wysokie rozpowszechnienie nadciśnienia, zaburzeń lipidowych oraz zespołu metabolicznego.

Ryzyko chorób sercowo-naczyniowych wśród żołnierzy jest wyższe niż w populacji cywilnej. Wynika to z warunków służby, nieregularnych posiłków, stresu i trybu zmianowego – zaznaczył gen. Gielerak.

Zwrócił również uwagę na wyższy poziom palenia tytoniu, skłonność do hazardu oraz ryzykowne używanie alkoholu w środowisku wojskowym, co bezpośrednio wpływa na sprawność fizyczną i psychiczną żołnierzy.

Według ekspertów skuteczna profilaktyka musi obejmować zarówno zdrowie somatyczne, jak i psychiczne oraz zmiany w kulturze organizacyjnej Sił Zbrojnych.

System wojskowej opieki zdrowotnej wymaga zmian

Płk lek. mgr farm. Tadeusz Nierebiński, główny inspektor sanitarny Wojska Polskiego, wskazał na ograniczone kompetencje lekarzy wojskowych w zakresie leczenia powszechnego.

Podkreślił, że brak możliwości wystawiania recept czy skierowań zniechęca żołnierzy do korzystania z wojskowej opieki zdrowotnej, co utrudnia gromadzenie pełnych danych medycznych.

Jeżeli tego nie zmienimy natychmiast, będzie bardzo trudno przywrócić pełną informację medyczną o żołnierzu wojskowej służbie zdrowia – zaznaczył płk Nierebiński.

Znaczenie fizjoterapii podkreśliła dr Aleksandra Stanek-Klepuszewska, fizjoterapeutka personelu lotniczego Sił Zbrojnych RP, wskazując na ekstremalne obciążenia fizyczne związane ze służbą wojskową.

Fizjoterapia może pełnić rolę profilaktyki i zapobiegać utracie wyszkolonych specjalistów – podkreśliła ekspertka.

Współpraca cywilno-wojskowa i bezpieczeństwo lekowe

Kolejne panele poświęcono współpracy systemów cywilnego i wojskowego oraz zabezpieczeniu dostępu do leków krytycznych. Eksperci zgodzili się, że Europa jest nadmiernie uzależniona od dostaw substancji czynnych z Azji.

Zwrócono także uwagę na niedostateczne uwzględnienie specyficznych potrzeb kobiet pełniących służbę wojskową, w tym w zakresie zabezpieczenia medycznego podczas misji.

Uczestnicy konferencji podkreślili, że bez systemowych zmian w czasie pokoju trudno będzie skutecznie reagować w sytuacjach kryzysowych.

Czytaj więcej na dziale: Polska